چاي و مراسم چاي يك مراسم بسيار مهم و با ارزش و سنتي در آسياي دور است. چاي مهمترين نوشيدني بعد از آب در سراسر كره زمين است كه تقزيبآ همه جا و در آسيا بيشتر رواج دارد .
مراسم چاي با جان چيني و ژاپني پيوندي ناگسستني دارد و از دير باز با ذن گره خورده است .در اين مبحث به چاي و فراآوري و مراسم ويژه چاي مي پردازيم...

ياسوناري كاواباتا
اسوناري كاواباتا" در سال 1899 در شهر "اوزاكا"ي ژاپن متولد شد. در نوزادي پدر و مادرش را از دست داد. مدت كوتاهي پس از آن، مادربزرگ و خواهرش نيز درگذشتند و وقتي به چهارده سالگي رسيد پدربزرگش نيز از دنيا رفت.
براي تحصيل به توكيو رفت و در 1924 از دانشگاه امپريال توكيو فارغ التحصيل شد. كاواباتا روايت گر دنياي تنها و بي عاطفه اي ست كه شخصيت هاي آثارش در آن محبوس اند. "سرزمين برف"، "داستان درياچه"، "به پيش"، "آواي كوهستان" از ديگر آثار ارزشمند اين نويسنده ي ژاپني ست. سال 1968 براي او و تاريخ ژاپن سال مهمي به شمار مي رود. "كاواباتا" نخستين داستان نويس ژاپني شد كه در اين سال جايزه ي نوبل ادبي را از آن خود مي كند و چهار سال بعد در سال 1972، در سن هفتادوسه سالگي با روش هاراگيري دست به خودكشي مي زند و از دنيا مي رود.
"خانه زيبارويان خفته" كه برگزيده به عنوان بهترين رمان قرن ژاپن است به راستي اثري ست زيبا، جذاب و تفكربرانگيز. اثري ست قابل تأمل كه دروني ترين رازهاي شخصيت داستان، بي باكانه توصيف مي شود و هر چه هست در برابر ما قرار مي گيرد. خلوت دنياي بي رحمانه اي كه هريك از خواننده ها به نوعي با آن درگير و آشنايند......

كاواباتا رماني دارد تحت عنوان هزار درنا...
اي رمان بر بستري از ذن و بخصوص مراسم چاي جاري است .رسم و رسوم ويژه چاي و مراسم آن كه در معابد خاصي صورت مي گيرد .طريقه بسيار حساس تهيه چاي و طريقه نوشيدن آن و...

اينم نوشته اي از جناب علي فرح بخش در وبلاگ شخصي ايشون درباره چاي :

مراسم چاي ژاپنيمراسم چای ژاپنی یا چا نو یو ، مراسم سنتی نوشیدن چای است که در ژاپن قدیم رونق یافت . محققان بر این باورند که در آغاز ، مراسم چای از چین به ژاپن راه یافته و بعدها مردمان سرزمین ژاپن آن را با سبک و سیاق خاص خود تغییر شکل دادند . این مراسم در معابد ذن بودایی به اوج شکوفایی خود دست یافت و به اماکن عمومی نیز راه یافت .

نبوغ ژاپنی بار دیگر جلوه گر شده و نوشیدن ساده ی چای را به مراسمی معنوی بدل ساخت که ساتوری یا بیداری را نشانه میگرفت . در این مراسم که در سکوت کامل برگذار میشود ، میزبان طی تشریفات خاص و با آرامش بسیار ، چای را آماده کرده و به میهمانان تعارف میکند . میهمانان در سکوت ، نظاره گر این مراسم بوده و هیچ کلامی به زبان نمیاورند .

چهار رکن اصلی مراسم چای ژاپنی عبارت است از : هماهنگی ، احترام ، پاکی و آسودگی . این چهار رکن ، خود حاکی از عمق و ژرفای این مراسم سنتی ست که نشانگر روح خارق العاده و نگاه ویژه ی مردمان سرزمین آفتاب تابان به ساده ترین مسائل زندگی ست . مسائلی ساده چون نوشیدن چای ؛ چای با طعم ذن .

( علی )

سنت شکني در مراسم چاي ژاپني ها

گروه ترجمه؛ بيش از هزاران سال است که مراسم نوشيدن چاي به عنوان يک سمبل کشور ژاپن در دنيا مطرح شده است. اين مراسم که ترکيبي از سنت، تمرکز و زيباشناسي است به نماد يکي از کهن ترين تمدن ها و فرهنگ هاي بشري تبديل شده. اما امروزه اين سنت براي از بين بردن ناخوشايندترين بخش آن که همان درد پا در هنگام نشستن است، دچار انقلاب عظيمي شده است.

مهمترين توليدکننده چاي اين کشور با به خطر انداختن اعتبار و شهرت خود شيوه جديدي براي پذيرايي با چاي از مهمانان ترتيب داده است. اين روش به ژاپني هاي پير و خردسال و افراد خارجي کمک مي کند تا زماني که مجبور به حضور در اين مراسم چند صد ساله هستند زياد از درد پا رنج نکشند.

براي اولين بار اعضاي اوراسنکه که بزرگترين مجمع چاي کشور ژاپن است اجازه خواهند داشت در هنگام صرف چاي به جاي نشستن بر روي پاشنه خود به حالت رسمي، چهارزانوها بنشينند و از خوردن چاي لذت ببرند. نشستن بر روي پاشنه ها نشانه ادب، احترام و قدرداني است اما ژاپني هاي بسياري با اين حالت دچار مشکل مي شوند و نمي توانند وزن خود را بدون رو به رو شدن با درد فراوان در ناحيه زانوها و ساق پا تحمل کنند. نسل جوان ژاپن اين طرز نشستن را بسيار بي دليل و حتي احمقانه مي دانند و علاقه زيادي به نگه داشتن اين سنت هزار ساله ندارند.

سن سوشيتسو شانزدهمين رئيس چاي اوراسنکه که امپراتور چاي اين کشور خوانده مي شود مي گويد؛ شيوه يي که ما براي نوشيدن و سرو چاي اتخاذ کرده ايم در اوج به روز بودن به سنت ها احترام مي گذارد و کسي را از نوشيدن چاي پشيمان نمي کند. در صورت رواج اين شيوه افراد زيادي در آرزوي نوشيدن چاي به سر خواهند برد و ما مي توانيم مشتريان مشتاق تر بسياري پيدا کنيم.

اين شيوه جديد که به نام زاري به معني شيوه نشسته خوانده مي شود در پاسخ به نياز دو گروه از افراد جامعه به وجود آمده است. گروه اول افراد کهنسال هستند که مفاصل آنها دردناک شده و ترجيح مي دهند براي اجتناب از درد مفاصل و پا از خوردن چاي صرف نظر کنند. اين افراد در اين شيوه جديد مي توانند به جاي حالت نيمه ايستاده بر روي بالشتکي بنشينند و پاهايشان را به حالت چهارزانو در جلوي خود جمع کنند. گروه دوم جوان هايي هستند که به شيوه هاي غربي گرايش دارند و ترجيح مي دهند چاي خود را کنار ميز در حالي که روي صندلي خود لم داده اند صرف کنند.

سخنگوي اوراسنکه مي گويد؛ اين شيوه براي زنده نگه داشتن سنت مراسم چاي ابداع شد. با توجه به مدرن شدن زندگي، مردم ديگر به زنده نگه داشتن سنت هاي خود علاقه يي ندارند. بنابر اين سنت خاص نوشيدن و پذيرايي با چاي در حال فراموشي است زيرا به جز افراد ميانسال کس ديگري مايل به حفظ سنت هاي درد آور نيست،

اين شيوه سرو و نوشيدن چاي توسط مکتب بودايي ذن ايجاد شد و سامورايي ها به آن احترام زيادي مي گذاشتند. قوانين وضع شده توسط سن ريکيو براي تهيه اين چاي عبارتند از قوري چاي زيبايي انتخاب کنيد، زغال سنگ را طوري در زير آن قرار دهيد که آب به اندازه کافي داغ شود، در زمستان چاي را گرم و در تابستان چاي را خنک سرو کنيد، گل ها را طوري روي ميز آرايش دهيد که گويي در وسط باغ کاشته شده اند، هميشه از زمان جلوتر باشيد، براي بارش باران هاي احتمالي آمادگي داشته باشيد، با نهايت احترام با مهمان هاي خود رفتار کنيد.

منون امین جان
عالی بود

چای را همه مي شناسند و نوشيده اند . چای همانند چینی مترادف چین است . چین محل اصلی تولید چای محسوب می شود و قبل از کشورهای دیگر جهان منابع درخت چای را کشف و از آن استفاده کرده است . اگر به چین سفر کنید ، به غیر از دید و بازدید کوه ها و منظره های معروف چین ، سفر به محل تولید چای چین نیز نوعی انتخاب عاقلانه محسوب مي شود . در آنجا می توانید شخصا متوجه شوید که چای چطور تولید می شود و می توانید چگونگی چای را بنوشيد و مزه كنيد .

اگر از شهر " چنگ دو " مرکز استان " سی چوان " چین واقع در جنوب غرب این کشور حرکت کنید ، در حدود 130 کیلومتری غرب منطقه کوه بلند و زیبايي را مشاهده خواهيد كرد . این کوه " مون شان " مرکز مشهور تولید چای چین است . هنگامی که با خودرو در راه کوهستانی پرفراز و نشیب حرکت میکنید ، می توانید شاهد پوشش مه و ابردر منطقه كوهستاني باشيد و در دامنه کوه در کنار راه باغهای چای بسیار سبزنيز چشمنوازي مي كند و همزمان چایکاران در اين مزارع چاي مشغول کار هستند .

کوه " مون شان " بیش از 2000 سال تاریخ کشت چای دارد . گفته می شود که در آن موقع ، مردی با نام " اولی جن " بطور تصادفي با تاثيرات درماني و موثر بودن چاي براي از بین بردن خستگی آن را کشف کرد . از آن به بعد ، او شروع به کشت درخت چای کرد . این اولین بار بود که در تاریخ چین مردم درخت چای می کاشتند . به دلیل آنکه کوه " مون شان " تمام سال از مه پوشیده می شود و آب و هوای انجا مرطوب است ، برای کشت درخت چای بسیار مناسب است . بتدریج ، چای کوه " مون شان " شهرت يافت . چینیان مي گويند که خانه چای جهان چین و خانه چای چین کوه " مون شان " است .

چینیان چای را بسیار دوست دارند و این نوع عادت هزار سال ادامه یافته و حتی به بخشی واجب و لازم از زندگی چینیان تبدیل شده است . چای نه تنها می تواند خستگی را از بین ببرد ، انسان را شاداب و عمر را طولانی کند ، بلکه چای سبز براي مقابله با بيماري سرطان نيز مناسب و موثر است . در سالهای اخیر ، نقش چای مورد شناسایی مردم کشورها قرار گرفته و در سراسر جهان ، تب " نوشیدن چای " به وجود آمده و این امر نیز به پیشرفت صنعت چای چین مساعدت کرده است .

به منظور آنکه مسافران با دانش بيشتر چای آشنا شوند ، کوه " مون شان " با استفاده از منابع محلی فعالیت های ذی ربط چای را برگزار کردند . مثلا تولید چای ، بسیار مورد استقبال مسافران قرار می گیرد . آنان می توانند با چگونگی تولید چای آشنا شوند و در تولید چای شرکت کنند و از آن لذت ببرند . درجه حرارت در جریان بریان کردن چای بسیار مهم است .

اگر درجه حرارت بیش از حد نوسان داشته باشد ، چای زرد و یا سوخته خواهد شد . این دلیل بریان کردن چای با دست است . مسافران هنگام تولید چای دستان خود و گاهي چای را مي سوزانند و بعضی با دست بزرگ چای را تکه تکه مالش مي دهند . مزه کردن چای نیز مطالعه خاص و دقیقی را ایجاب می کند .

درجه حرارت آب برای دم کردن چای بسیار مهم است که باید حدود 85 سانتیگراد باشد . تشریفات مزه کردن چای این است که اول چای را مي بويند ، سپس به رنگ چای نگاه مي كنند . ظروف چايخوری سه قسمت دارد در پوش ، کاسه و پایه . هنگام مزه کردن چای باید پایه را روی دست گرفت و دست دیگر را روی درپوش گذارد

این چینی ها هم عجب آدمایی هستن !



مراسم رسمی چایخوری در چین